Een telefoontje van Pa (vader van Akko) met de mededeling, ik heb een ticket Panama kado gedaan aan je moeder, kan ze volgende week komen? Zo direct gaat het soms in huize van der Veen want Choctaw staat nog steeds op de kant en wij werken ons het zweet uit onze schoenen om haar weer vaarklaar te maken. Jitske (moeder van Akko) is van harte welkom maar pas als Choctaw weer in het water ligt! Ze moet wel het idee hebben dat ze op vakantie is met haar zoon en schoondochter.
Als de datum is geprikt voor de tewaterlating van Choctaw, is het ticket snel geboekt Binnen 2 weken staat Ma op de steiger! Als we goed en wel in het water liggen en alle systemen werken en er niks lekt is het tijd om schoon schip te maken. Choctaw is na 5 maanden op de werf ontzettend vies en stoffig van binnen en buiten. Al het gereedschap wordt weer schoongemaakt en zorgvuldig opgeborgen. De boot wordt helemaal overhoop gehaald om te kunnen schoonmaken en opruimen. Een dag voor dat ze aankomt is haar slaapvertrek spik en span en kunnen we haar verwelkomen op het vliegveld.
Een taxirit naar de stad vanaf waar wij zijn, kost je al snel 2 uur zonder oponthoud. Omdat het al avond is als ze ma land, boeken we een hotel voor 2 nachtjes in Panama city. Hier kan ze een beetje landen voor we terug gaan naar boot. Nu we hier toch zijn hebben wij ook nog een boodschappen lijstje af te strepen. Al snel komen er herinneringen boven want de ouders van Akko zijn hier op cruise geweest lang geleden. Het is heet in de stad en de shopping malls bieden verkoeling. Na een lang ontbijt en een dip in het zwembad is het tijd om nu echt naar Choctaw te gaan.
De taxirit loopt voorspoedig en Ma kijkt er haar ogen uit en ze kwebbelt maar door. Ik krijg geen kans want dat praten heeft Akko niet van een vreemden. Dan ben ik maar een stille Willy vergeleken bij die twee! Bij aankomst is ze verbaasd om te zien dat haven omringd is door het vele groen. In haar beleving was het een droge kale bedoeling maar snapt nu dat het niet zo erg is om hier wat langer te zijn.
Eenmaal aanboord gaat het lampje uit na een kopje thee en een boterham, die Akko voor haar maakt. Wij gaan op de kant nog ergens wat eten. De dagen die volgen maken wij Choctaw gereed om te kunnen varen. Zo kan Ma op haar gemak alles een plekje geven en haar draai vinden. De dagen vullen zich met wandelen, lezen en vooral veel praten en overdag een dutje doen. Ze is moe, geeft ze aan en is snel overmoedig waardoor ze zich zels steeds weer tegenkomt. Rust vinden vind ze moeilijk. Ze is bijna tachtig heeft een lange reis achter de rug en sinds een half vraagt de thuis situatie veel vaan haar en dan op een wiebelige boot ander klimaat. Dan mag best wel moe zijn. De stelling bij ons aanboord is niks moet alles mag!
Het los komen van Lintonbay valt ons zwaar. Akko kan het vertrek ongeloofelijk lang uitstellen. Even dit even dat en zullen we…. Nee zeg ik als ik al een landvast heb losgemaakt. We gaan maar 2 mijl varen, het is goed zo. We lunchen daar wel. Je hebt gelijk krijg ik als antwoord. Daar gaan we, onze trossen worden lost gegooid door bevriende cruisers. Hans en Christine die hun uiterste best hebben gedaan om ons over te halen om nog wat langer te blijven.
Het varen naar volgende bestemming stelt niets voor maar naar zolang stil liggen is alles nog een beetje onwennig. Blijft de motor het wel doen, zijn er geen lekkage. Alles werkt en bij het binnen varen worden we geholpen met de mooring lijnen. Deze marina ligt nog meer in de jungle en is goed beschut want Akko wil graag de mast even in. Wat dan ook alweer een halve dag kost. In de tussen tijd word er gezwommen. Gaan we in de middag met de dinghy erop uit. Dit ritje hebben we al zo vaak gedaan maar blijft bijzonder. Een halve mijl lang slinger je door een tunnel van mangrove bomen TUNNEL OF LOVE. Daarna kom je op een open plek om daarna links af te buigen naar de swimming pool. Ook een kanaaltje omringd door mangrove maar hier is het water kraakhelder met een witte zandbodem. Hier knoopje de dinghy aan een tak en open je koud biertje met je voetjes in het water.
De marina heeft een Frans restaurant. Het beste van heel Lintonbay! Hier eten we steak of een hamburger om onze vingers bij af te likken met heerlijke frietjes. Ook hier komen we weer bekende cruisers tegen en Ma mengt zich gezellig in elke gesprek alsof ze er al jaren bij hoort. De volgende dag maken we een wandeling die heel verassend is. Het is lente er staan veel bloemen in bloei en de boven staan vol bloesem. Als we de begaande paden weer eens af gaan komen we bij een verlaten begraafplaats maar om daar te komen moeten we weer eerst zeker honderd treden omhoog! Je ligt hier wel mooi met uitzicht op de baai zeg ik, als ik opmerk dat ik op een overwoekerd graf sta en ik het pad tussen de graven inmiddels kwijt ben. Terug naar beneden lijkt het of door kunnen en komen in baai uit en moeten aardig klimmen en klauteren om geen natte voeten te krijgen. Ma is diegene die voorbereid is en loopt soepeltjes met haar waterschoenen voor ons uit!
De volgende bestemming is Portobelo. Een middagje varen met een zeiltje op, lekker relaxed denk ik! We liggen hier zo beschut tegen de golven en wind dat als ik naar de uitgang kijk, het ineens benauwd krijg. De reden van de beschutting is dat het achter een groot rif ligt met een smalle doorgang maar wel lagerwal. Oei nu moet de motor wel blijven draaien anders liggen we binnen een paar seconde op een rif. De wind en golven hebben we recht op de boeg en de boegspriet zien we een paar keer helemaal verdwijnen in de golven. Onze bemanning houd zich kranig en er geen soor van zeeziekte zichtbaar. Eenmaal ver genoeg weg kunnen we af buigen en een zeiltje zetten. De wind komt recht van achter en de golven gooien Choctaw van links naar rechts. Niet ideaal en binnen in de kajuit is het een kabaal aan rollende en bonkende voorwerpen…… Gelukkig duurd dit tochtje niet zo lang.
Portobelo heeft veel geschiedenis het was de handelsroute voor slaven en goederen terug in de tijd. Een bezoek aan het museum en een wandeling naar het fort waar ons de geschiedenis wordt bijgespijkerd. Als Akko de vestiging muren binnen loopt kan hij het niet laten om een stok in een gat in de muur te steken, er komt een vreemd geluid uit bevestigde hij al eerder. Met ma in zijn kielzog worden ze belaagd door een grote zwerm wespen die massaal uit dat gat komen. Ik zie het van afstandje en beide zetten ze het op en lopen met zwaaiende armen. Mij niet gezien om er achter aan te gaan en zoek naar een andere ingang. Binnen de muren hoor ik een hoop gegil, kan niks zien maar zolang ik geluid hoor is het goed. Uiteindelijk via een kanon vind ik een weg omhoog en sta hoog om die twee te aanschouwen die nog steed an het rennen zijn om van zwerm wespen af tekomen. Ze kunnen er beide om lachen en ik inmiddels ook. Het waren bijen die blijkbaar niet steken. Want beide komen ongedeerd uit de strijd!
De tijd vliegt voorbij en voor dat we naar Shelterbay marina gaan, waar uiteindelijk Jitske weer op het vliegtuig zetten, gaan we eerst nog naar Chargras rivier. Hier schreef ik al eerder een blog over! Een speciale plek die we graag willen laten zien, voelen en ervaren. Samen met SY Pandion gaan we die kant op. Voor hun is het ook de eerste keer. Drie heerlijke rustige nachtjes omringd door groene muren en jungle geluiden en plek waar je echt tot rust kan komen zo ervaart Jitske dat ook alhoewel ze het wel moeilijk vind. Ze ziet en herkent inmiddels de dieren en vogelgeluiden steeds beter. En zo nu en dan zie ik rust, rust in haar ogen en lichaam maar het naar huis gaan nadert en brengt opnieuw spanning met zich mee. Vele gesprekken zijn er gevoerd met mooie en pijnlijke herinneringen. Over het leven nu en wat er nog komen gaat. Ik denk dat ik wel kan zeggen is dat Jitske ons leven beter is gaan begrijpen en dat het meer levenstijl is geworden die we erg fijn vinden. Een datum om terug te komen is er niet. Toch begrijp steeds meer dat voor ouders die ouder worden het belangrijk is als hun kroost weer veilig thuis komt en zich dan settelen. Helaas kunnen we daar nog geen antwoord opgeven.
In Shelterbay marina maken we nog even fijn gebruik van het zwembad met natuurlijk een cocktail en als afsluiter heerlijk uiteten! Daarna is dan het moment aangebroken om de koffer te pakken en naar het vliegveld tegaan. Waar Jitske maar moeilijk afscheid kan nemen en dan verdwijnt ze door schuifdeuren met een laatste groet!
Bedankt Ma, schoonmoeder om ons helemaal te komen bezoeken. Het was fijn om je aan boord te hebben en dat je een inkijkje in ons dagelijks leven kon meemaken en we hopen dat het je meer rust geeft in wat we doen!
3 keer door het Panama kanaal
Als ons Hooggeeerd bezoek weer weg is, staat de focus als snel op het panamakanaal gericht. Twee keer eerder gingen we mee als vrijwilliger. Dat kan ik iedereen aanraden die zelf met zijn schip wil gaan. Voor ons was de derde keer een eitje en vonden we het niet heel bijzonder toen de laatste sluisdeuren open gingen waar die grote oceaan te voorschijn komt. Dat is dan misschien het enige nadeel. we kenden de andere kant al.
Het vergt nogal voorbereiding en het is fijn als je weet wat je te wachten staat. Het begint al als je de doorgang moet betalen en een datum moet prikken en dan ineens 3000 dollar armer bent , gelukkig is de wisselkoers gunstig op het moment. Opzoek naar vrijwilligers die je nodig hebt bij het linehandelen. We kiezen ervoor om 1 profesionele linehandler mee te nemen, die de twee onervaren backpackers zal aansturen. Zodat Akko en ik tijd hebben voor koken en varen. De advisor wordt aanboord gebracht door een tukboot en word aan het einde van dag weer opgepikt maar de andere 3 blijven aanboord. Je moet dus voor 6 man eten en drinken verzorgen en voor drie man slaapplaats. Flesjes water voor de advisor, ze drinken geen tap water dat is een vereiste net zoals warme maaltijden aanbieden.
Twee dagen voor vertrek als we nog in de haven liggen heb ik bijna alles aan kant. Nu beginnen de zenuwen wel te komen, ben blij als het allemaal achter de rug is. Vraag me dan ook af waar ik het meest over in zit. Niet zozeer de transit die is vooral lang maar al die vreemden mensen aanboord vind ik maar niks. Ineens heb je allemaal vreemden mensen op die paar vierkante meter en waar je alles mee moet delen. Als we even gaan afkoelen in het zwembad komen we later terug bij de boot om ontdekken dat er kussen in kajuit nat is. Het had wel geregend maar daar kan geen regen komen. Als ik ruik weet ik het meteen er is een kat naar binnen geslopen en die heeft op het kussen gezeken. Ik ben razend, hoe ,wat waarom nu…… net alle hoezen gewassen. Hoe krijg ik dat er nu weer uit. Als even later blijkt dat hij alles matrassen te pakken heeft gehad, zakt de moed mij in schoenen. We kunnen die mensen daar toch niet op laten slapen. Nog maar 1 dag te gaan om alles te wassen en te drogen. Onbegonnen werk en het stinkt binnen nog steeds. Het lukt uiteindelijk om iedereen te voorzien van een schoon bed. Ik laat Carolien nog even langs komen om te inspecteren, goed gekeurd ik ruik niks zegt ze. Pffff……tot aan het vertrek blijf ik aanboord geen kat komt hier aanboord.
De twee backpackers die veel te vroeg zijn stuur ik naar het zwembad. Ga maar lekker weken, schoon en fris aanboord vind ik wel een fijn idee. Tito onze prof komt ook aanboord en zo zijn we compleet om naar buiten te gaan en te wachten op de advisor. We varen met drie boten naar de eerste sluizen en ieder heeft zijn eigen advisor. Voordat we de eerste sluizen in gaan worden de drie boten aan elkaar vast gemaakt. En als raft gaan we de sluis in waar er dunne voorlijntjes naar ons toe worden gegooid. Hier aan worden de 50 meter dikke landvasten aan vast geknoopt en doorgevoerd naar de kant waar ze om dikke bolders worden gelegd. Nu is het aan de linehandlers om de drie boten in bewang te houden als het water omhoog gaat en dit doen we nog twee keer voor we in het gatun lake zijn om te overnachten en de advisor van boord gaat.
De volgende ochtend komt er nieuwe advisor aanboord en varen we de komende 7 uur over het Gatunlake naar de volgende sluizen die ons naar beneden gaan brengen. Nu is het aan Akko en mij om te koken en te varen de rest heeft niet zoveel te doen. Het is een lange zit maar als de laatste sluisdeuren open gaan weten we dat het nog een uurtje varen is en dat iedereen van boord gaat. Het is een verademing om weer met z’n tweetjes te zijn. Proosten we dat we eindelijk na zolang op de Atlantische te zijn geweest nu in nieuw vaarwater zijn. De grote oceaan wacht op ons!
Voorstag staat op springen
De dagen vliegen voorbij en voor we het weten zijn er alweer 3 weken om. Stil zitten hebben we niet gedaan. Er stonden nog steeds klussen op de lijst en nu we zo dichtbij de stad zijn halen we in etappes onze proviand! Choctaw komt steeds dieper in het water te liggen van al het bier, kaas en meel. Van meerdere cruisers die al lang en breed in Frans Polynesie zijn laten door schemeren dat alles ontzettend duur is. Een sixpack bier is al gauw 14 dollar terwijl we hier 5 tot 7 dollar betalen. Een stadsmens ben ik niet en ben altijd opgelucht als ik er van weg kan maar Panama city heeft een indrukwekkende skyline waar we elke ochtend mee opstaan en weer mee naar bed gaan. Als we 42 kg meel, 8 kg suiker, 11 kg koffie en nog veel meer proviand hebben ingelagen, is het tijd om naar de groente en fruit markt te gaan. De laatste stap. Als cruiser weet je dan dat je moet vertrekken om zolang mogelijk profijt te hebben van je vers waar tijdens de oversteek.
Eindelijk gaat het anker op en vertrekken we samen met de Sy Pandion naar de Las Perlas eilanden. 30 mijl in de goede richting. Hier willen we nog wat van zien en ons onderwater schip schrobben zodat we toch een knoopje harder gaan tijdens de oversteek. Als Sy Pandion lang en breed bij daglicht aankomt, komen wij weer eens in het donker aan. De vollemaan schijnt ons bij en op het Ais signaal van Sy Pandion varen we zonder enige moeite naar de ankerplek waar ze liggen. Als snel komen we tot de conclusie dat de wind hier niet standaard uit dezelfde richting komt en de stroming die om de eilanden staan helpen beide niet voor een rustige ankerplek. Akko wil de ook de mast nog even in en dat is wel fijn als er geen swell staat. Ook de stroming helpt niet mee om het onderwaterschip schoon te maken. Opzoek naar een rustig plekje vinden we op de 4e dag maar wat zijn de parel eilanden prachtig. Echt genieten kan ik niet van ik wil weg, er lijkt een goed weervenster aan te komen. Intussen eten we ons een breuk aan avocado s, ananassen en bananen die allemaal gelijk tijdig rijp worden ons verswaar slingt hard.
Eindelijk vinden we een geschikte plek waar we ons ding kunnen doen en als het onderwaterschip weer blinkt en ik veel profijt heb van al die vele uren schuren op het onderwaterschip is het tijd voor Akko om de mast in te gaan! De woorden die Akko naar beneden roept wil ik helemaal niet horen. Hij ging naar boven omdat er val niet lekker liep dit was zo verholpen maar nu krijg ik mededeling dat we nog even niet naar Frans Polynesie kunnen. De voorstag staat op springen! Een grote domper volgt maar ineens valt er ook last van mijn schouders een bepaalde spanning die er is voor de grote oversteek. De mededeling die brengen bij SY Pandion is zeer positief. Ohja nou we vinden het hier wel fijn we willen wel meer van de eilanden zien! Inmiddels na een dag van berusting is er een plan. Het cruciale onderdeel wordt besteld en daar moeten we opwachten en hebben ineens meer tijd om van dit prachtige gebied te genieten! Maar soms vraag ik me af, komen we ooit wel weg uit Panama……
